شفقنا اقتصادی- مدتی است که حضور روسیه در صنعت نفت کشور پررنگتر از پیش به نظر میرسد؛ برای مثال در روزهای گذشته دو خبر در این رابطه منتشر شده است؛ نخست سخنان بیژن زنگنه، وزیر نفت ایران مبنی بر اینکه روسیه بیشترین سهم را در مطالعه میدانهای نفتی کشور در اختیار دارد و دوم امضای تفاهنامه میان شرکت ملی نفت ایران و گازپروم روسیه برای همکاریهای مشترک و توسعه مطالعات.
عضو هیئتمدیره انجمن سازندگان تجهیزات صنعت نفت (استصنا)، نزدیکی به روسیه در شرایط کنونی را اجتنابناپذیر میداند اما معتقد است این امر در نهایت به نفع صنایع مرتبط به نفت کشور نیست.
سید تقی حجازی در گفتوگو با خبرنگار «شفقنای اقتصادی» گفت: صنعت نفت ایران به صورت تاریخی توسط کشورهای اروپای غربی و آمریکا شکل گرفته است و همه نرمافزارهای محاسباتی، روشهای مهندسی و قطعات و تجهیزات آن بر اساس استانداردهای این کشورها تعریف شدهاند.
وی افزود: مهندسان، متخصصان و نیروی کار صنعت نفت ایران نیز برای کاربرد همان استانداردها آموزش دیدهاند و جایگزینی استانداردهای روسیه و آشنایی آنها با روشهای جدید زمانبر است.
رئیس کمیسیون بازرگانی استصنا ادامه داد: با توجه به اینکه طرف هر قراردادی موظف به تامین قطعات و تجهیزات مورد نیاز آن است در صورتی که صنعت نفت ایران قراردادهای متعددی با روسیه منعقد کند این کشور به دلیل هماهنگ نبودن محصولات ایرانی با استانداردهای خود، ممکن است اقدام به واردات کالای نهایی کند و این امر به تولید داخلی آسیب میزند.
به گفته مدیرعامل شرکت تقطیران کاشان، همکاری با روسیه منافع صنعت نفت ایران را تامین نمیکند چرا که علاوه بر مشکلات مورد اشاره، این کشور در حوزه تکنولوژی نیز چندان پیشرفته نیست.
سیاستی برای تنظیم بازار
حجازی در عین حال نزدیکی ایران و روسیه را در حوزه همکاریهای نفتی اجتنابناپذیر دانست و افزود: در شرایطی که کشورهای اروپای غربی حضور محدودی در صنعت نفت کشور دارند؛ دولت ناگزیر به جایگزینی مشتری جدید در بازار شده است.
عضو هیئتمدیره استصنا ادامه داد: نباید به این موضوع نگاهی صرفا سیاسی داشت و به لحاظ سیاست تنظیم بازار و به منظور تحریک کشورهای صاحب تکنولوژی برای حضور در صنعت نفت کشور، اقدام مثبتی است.
وی گفت: هر کشوری که بازار بکری را بدون رقیب ببیند برای حضور در آن برنامهریزی گستردهای میکند و روسیه نیز بر همین اساس قصد دارد از فرصتی که تعلل اروپای غربی در گسترش همکاریهای خود با ایران، برایش ایجاد کرده است نهایت بهره را ببرد.
حجازی افزود: بدون حضور این رقیب جدی در صنعت نفت کشور، کشورهای غربی ممکن بود تصور کنند میتوانند با فشار زیاد به ایران امتیازات بیشتری را به دست آورند اما اکنون میدانند روسیه به دنبال حضور گسترده در این صنعت است و شاید برای همکاری بیشتر با ایران ترغیب شوند.
رئیس کمیسیون بازرگانی استصنا بیان کرد: نزدیکی ایران و روسیه در زمینه همکاریهای نفتی از چنین منظری مثبت است اما اگر کشور یاد شده در عمل حضور گستردهای در قراردادهای نفتی کشور داشته باشد، این امر در نهایت به نفع صنایع مرتبط با ساخت و نگهداری تجهیزات نفتی در ایران تمام نمیشود.
معضل مطالبات تولیدکنندگان از پیمانکاران بزرگ
این فعال اقتصادی تاکید کرد: تعامل بیشتر دولت با بخش خصوصی، میتواند به سیاستگذاران و مدیران برای اتخاذ تصمیمهای مثبت و اثرگذار کمک کند.
حجازی با اشاره به مشکلات مالی شدید واحدهای تولیدکننده تجهیزات نفتی، افزود: این بنگاهها مطالبات زیادی را از برخی شرکتهای بزرگ پیمانکار دارند در حالی که دولت در مواردی همه پول قراردادها را به این شرکتها پرداخت کرده است.
مدیرعامل شرکت تقطیران کاشان ادامه داد: اکنون تاوان اشتباهی را که در ایجاد و حمایت از چنین پیمانکارانی صورت گرفته است، واحدهای تولیدکننده تجهیزات نفتی پرداخت میکنند در حالی که دولت باید راهی برای نظارت بیشتر بر عملکرد آن شرکتهای بزرگ بیابد.
عضو هیئتمدیره استصنا گفت: عملکرد نادرست برخی از پیمانکاران باعث شده است مدیران دولتی و بازار صنعت نفت به سمت استفاده از پیمانکار و محصولات خارجی گرایش پیدا کنند.
وی بیان کرد: تولیدکنندگان تجهیزات در قراردادهای مرتبط با صنعت نفت، مظلومترین قشر هستند و در بسیاری موارد از سوی پیمانکاران اصلی حمایت نمیشوند.
به گفته رئیس کمیسیون بازرگانی استصنا، دولت باید برای پرداخت مطالبات واحدهای تولیدی تجهیزات صنعت نفت راهی بیابد در غیر این صورت ممکن است آنها ناچار به تعدیل نیرو شوند.
.
