زمان انتشار : | ساعت : ۱۳:۱۵ | کد خبر : 184932 | پرینت
,

دکتر مرتضی عزتی در گفت و گو با شفقنا: اقتصاد باید اولویت اول باشد/ تولید ملی باعث تقویت ارزش ریال می شود

شفقنا اقتصادی: نام گذاری سال ۹۷ به عنوان سال تولید ملی، حمایت از کار و سرمایه ایرانی نشان دهنده اهمیت مسائل اقتصادی و اولویت قرار دادن آن برای سال جاری است.دکتر مرتضی عزتی مدرس دانشگاه و اقتصاد دان معتقد است که تولید ملی کشورها بر روی قدرت بخشیدن به پول ملی آنها بسیار تاثیر گذار است. هر گاه ما تولید خوبی داشتیم ارزش پول ملی ما نیز تثبیت شده و هر وقت هم ما تولید ملی ضعیفی داشتیم اقتصاد ما نیز خراب شده و به طبع آن ارزش پولی ملی کشور هم سقوط کرده است.

دکتر مرتضی عزتی در گفت و گو با خبرنگار شفقنا اقتصادی نرخ ارز را در اقتصاد، یک متغیر اصلی نمی داند و می گوید:نرخ ارز به طبع متغیرهای اصلی خود اقتصاد است که تعیین یا تغییر می کند.بازار یک ساز و کاری دارد. بازارهای بین المللی ارزهای جهانی یک ساز و کاری دارند که در آن نرخ ارزها نسبت به یکدیگر تعیین می شوند. برخی سیاست های داخلی کشورها نیز بر روی نرخ ارز آن کشور تاثیر گذار است.اصلی ترین عامل که قدرت ارزها را تعیین می کند تولید ملی کشورهاست.کشوری که سال ها رشد اقتصادی نداشته باشد یا رشد منفی و کم داشته، ارز آن در دنیا تقاضا ندارد.

این استاد دانشگاه در ادامه افزود: یک کشور قدرتمند که تولید اقتصادی آن بالاست ارز آن در دنیا تقاضا دارد.قاعده بازار برای همه کالاها و خدمات از جمله ارز این است که اگر تقاضا برای آن زیاد باشد نرخش بالا می رود و اگر تقاضا برای آن کم باشد نرخش پایین می آید. اما ما چون تولید خوبی نداریم و اقتصاد ما، یک اقتصاد ضعیف است و متاسفانه هر روز هم ضعیف تر می شود، خصوصا در دوره های اخیر، تقاضایی در بازارهای جهانی برای ریال نیست و بنابراین ریال ایران نسبت به سایر ارزهای جهان قدرت نمی گیرد و ارزهای مقابل آن همچنان قدرتمند هستند و این باعث کاهش ارزش ریال می شود.

این پژوهشگر اقتصادی در ادامه گفت: اگر ما نسبت ریال را از مثلا ۵۰ سال پیش تا الان نگاه کنیم؛ حدودا از دهه سی به بعد، هرگاه ما قدرت اقتصادی بالا داشتیم نرخ ارز ما نیز تثبیت بلند مدتی را تجربه کرده و هر وقت وضعیت اقتصاد خراب شده ارز ما نیز تضعیف شده است. همه دنیا اینگونه است. بالا یا پایین بودن نرخ ارز مهم نیست، مهم نیست که ریال چه نسبتی با دلار داشته باشد. مهم این است که اقتصاد یک کشور قدرتمند باشد و آن نرخ پایینش هم خریدار داشته باشد. مثلا ارز کره جنوبی هزار و خرده ای نسبت به دلار است. یعنی نرخ ارز کره جنوبی نسبت به دلار پایین، اما نسبتا با ثبات است. چرا که قدرت تولید دارد و در بازارهای جهانی کسی اگر پول کره جنوبی را داشته باشد می تواند از کره کالایی با کیفیت و خوب خریداری کند.بنابراین بازار جهانی، ارز کره را قبول می کند و ان زمان ارز کره قدرتمند و قیمت آن ثابت می شود.

او در ادمه افزود: مثالی دیگر ین ژاپن؛ صد و هفت ین برابر یک دلار است. سال هاست ژاپن تلاش می کند که این نسبت را حفظ کند و نگذارد نرخ برابری ین مقابل دلار بالا رود. نمی گذارد ارزش ین مقابل دلار به سمت صد یا هشتاد ین حرکت کند. همیشه دوست دارد نرخ را پایین بیاورد اما با ثبات باشد.

دکتر عزتی درباره تاثیر کاهش ارزش پول ملی و افزایش قیمت ارزهای دیگر بر تورم می گوید: برخی سیاست ها خود به خود باعث تورم می شوند.علاقه برخی دولت ها به تامین کسری بودجه از طریق فروش ارز، به معنای این است که ریال ارزانتر می شود و دلار گران تر، دولت ها هم پول بیشتری در می آورند. افزون بر این سیاست های ضد تولید ملی یا کلا ضد تولید در سیاست های کلان اقتصادی ما سال هاست وجود دارد. اینها اقتصاد ما را تضعیف می کند. بازارهای مالی ما ضعیف  و پول در دست مردم زیاد، این پولی است که باید به بازار های مالی یا بانک ها برود، اما نمی رود، چرا که بازدهی(سود) پایین است.در چنین شرایطی فرصت برای سفته بازان فراهم می شود.

دکتر عزتی درباره تاثیر کاهش ارزش پول ملی و افزایش قیمت ارزهای دیگر بر تورم می گوید: واردات ما نسبت به تولید ملی ما یک دهم است.یعنی ده درصد تولید واردات است به همین حدود هم  صادرات داریم. این به معنای این است که اگر ارز پنجاه درصد هم قیمتش بالا رود، حدودا ۵ درصد در تورم اثر می گذارد. چرا که واردات ده درصد سهم دارد. اگر این ده درصد سهم پنجاه درصد بالا رود در نهایت تورم ۵ درصد رشد خواهد کرد. این چیزی است که در اقتصادها رخ می دهد.

او افزود: مثلا یک کالایی داریم تولید می کنیم۲ درصد آن ارز بر است . این ۲ در صد می شود یک درصد تورم در مجموع ۳ درصد.یا کالایی ده درصد ارز بری دارد اگر نرخ ارز فرضا پنجاه درصد بالا برود آن کالا باید ده درصد قیمتش بالا برود. یک کالایی امکان دارد اصلا ارز بری نداشته باشد در نتیجه تورم در این کالا صفر درصد خواهد بود .در کل میانگین اینها اگر ما ۵۰ درصد افزایش نرخ ارز داشته باشیم باید تورم ۵ درصدی را شاهد باشیم.

این اقتصاد دان درباره قیمت ارز ها می گوید: هر چیزی یک سقف دارد و هیچ چیزی بی نهایت بالا نمی رود. بازارهای مالی یک مقدار پول جذب می کنند. مثلا فرض کنید هزار میلیارد تومان در بازار تقاضای ارز داریم .فرض کنید این هزار میلیارد وارد بازار شد و رفت دست دولت. خب دولت این پول را خرج دیگری می کند.بسیاری از تقاضاها سقفی دارد به ویژه تقاضای سفته بازی در بازارها به اندازه پول سفته بازان است. در نهایت نرخ ارز تا یک حدی افزایش پیدا می کند و سرآخر متوقف می شود . مگر اینکه ما تولیدمان ضربه بیشتری بخورد. اگر واقعا اقتصاد ما ضربه شدید تری بخورد، نرخ ارز هم بیشتر می شود؛ یا اینکه در یک دور تسلسل باطل قرار بگیریم. مثلا جو همگانی شود و همه بخواهند همه چیز خود را بفروشند تا دلار بخرند آن زمان شرایط متفاوت خواهد بود. اما در اقتصاد ایران چنین چیزی رخ نمی دهد تا یک حدی بالا می رود . انتظارات با یک سیاست گذاری خوب اقتصادی یا با حل برخی اختلافاتی که با کشورهای دیگر داریم ممکن است یک دفعه این نرخ ارز پایین بیاید.

دکتر عزتی درباره تحریم های احتمالی و لغو یکطرفه برجام از سوی آمریکا می گوید: تحریم های احتمالی در آینده در بخشی از سیاست خارجی اقتصاد تاثیر گذار است. سرمایه دار خارجی احتمالا تمایل کمتری دارد تا وارد ایران شود. ما خودمان که سرمایه گذار را راه نمی دهیم  یعنی به آن صورت سرمایه گذاری  نیامده؛  ولی به هر صورت تمایل برای حضور در ایران کمتر می شود اما در کل این مسئله درصد پایینی است. اگر اقتصاد ما پویا بود و مشکلاتی که ما برای اقتصادمان ایجاد کردیم مثل روابط خارجی و… خوب بود شاید سالی ۱۰۰ میلیارد دلار سرمایه گذاری خارجی داشتیم، چرا که  پتانسیل این را داریم. اما به علت تمایلات برخی افراد در داخل اقتصاد به سمت جذب سرمایه گذار خارجی نرفته و تحریک های امریکا هم این مانع را تشدید کرده و باعث شده که سرمایه گذار خارجی نیاید.

او در ادامه اظهار داشت: از طرف دیگر مبادلات تکنولوژی، کالاها و مواد اولیه با هزینه های کمی بیشتر مواجه شده به ویژه اینکه تحریم ها تشدید شود ما ممکنه وضعیت اقتصادی ما کمی بیشتر تضعیف شود و می تواند هزینه های تولید را در کشور افزایش دهد. این افزایش هزینه های تولید ، وردات مهم نیست. افزایش هزینه های تولید و هم افزایش هزینه های واردات را منجر می شود. اما افزایش هزینه واردات اگر به بخش تولید امکان دارد تضعیف کند.

این استاد دانشگاه در پایان راه حل مشکلات فعلی را اینگونه بیان کرد:ما یک تحول اساسی در تفکر لازم داریم. باید اقتصاد را اولویت یک بگذارند.اگر اقتصاد اولویت یک شود بقیه سیاست های خودشان را باید با آن تنظیم کنند و ما می توانیم با یک تحول اساسی به اقتصاد، رشد اقتصادی خوبی به دست آوریم.امکان دارد این مسئله در یک سال اتفاق نیافتد اما بعد از چند سال ما به سمت یک اقتصاد با جهش مثبت حرکت می کنیم. در چنین شرایطی همه مشکلات، از جمله سیاسی، نظامی، فرهنگی ، فقر، فساد بی عدالتی تمام اینها با رشد سریع اقتصادی می تواند حل شود همانطور که چین، کره، هند و دیگر کشورها موفق شدند. ترکیه هم از وقتی روی اقتصاد کار کردند بسیار موفق بودند؛ تولید ملی ترکیه حدود سه برابر در طی ده سال گذشته شده است. خیلی از کشورها این تفکرات مضر برای اقتصاد را به یکباره کنار گذاشتند و موفق شدند. اما اگر نخواهیم این کار را انجام دهیم باید همچنان مسکن هایی برای اقتصاد بگذاریم و این مسکن ها موقتی است و اقتصاد را همچنان که تا هم اکنون متزلزل کرده، متزلزل خواهد کرد.

انتهای پیام