راههای گرفتن طلاق در ایران
رپرتاژآگهی – در قانون برای جدایی زن و شوهر از یکدیگر راههای مختلفی پیشبینی شده است، یعنی با وجود شرایطی خاص زن و مرد میتوانند از هم طلاق بگیرند؛ در این مقاله با ماهمراه شوید تا با راههای گرفتن طلاق یا روشهای طلاق آشنایی پیدا کنید.
راههای گرفتن طلاق
ابتدا باید بدانید که طبق عرف جامعه و شرع اسلام، طلاق عملی ناپسند محسوب میشود امّا با این وجود گاهی اوقات شرایطی پیش میآید که راهی برای ایجاد سازش بین زوجین (زن و مرد) وجود ندارد یا بنا به دلایلی برای یکی از آنها راهی جز جدایی باقی نمیماند که قانون مجبور به پیشبینی آنها شده است.
بر اساس شرایط ذکر شده در قانون مدنی، با رعایت شرایط خاص قانونی مردان میتوانند از همسر خود جدا شوند و اینکه زنان نیز میتوانند در صورت وجود شرایطی که در قانون ذکر شده، از شوهر خود طلاق بگیرند؛ البته حالت سومی نیز وجود دارد که زن و مرد برای گرفتن طلاق با یکدیگر توافق دارند که آن هم باید با وجود رعایت ضوابط قانونی انجام شود. در این حالت وکیل طلاق توافقی می تواند اقدامات مربوط به طلاق را انجام دهد. از آنجا که شما به وکالت طلاق و قوانین و مقررات مربوط به آن آشنا نیستید، برای اثبات و ارائه مدارک مبتنی بر دلایل خود در دادگاه بهتر است این کار را به وکیل طلاق توافقی که به قوانین تسلط دارد، بسپارید.
در ادامه راه های گرفتن طلاق را توضیح خواهیم داد:
راههای گرفتن طلاق از طرف مرد:
در گذشته طبق مادهی ۱۱۳۳ قانون مدنی، مرد هر زمان که میخواست میتوانست زن خود را طلاق بدهد امّا این قانون در سال ۸۱ با تغییر مواجه شد و طبق آن مرد با رعایت شرایطی که در این قانون بیان شده است، میتواند به دادگاه مراجعه کرده و تقاضای طلاق کند.
برای این کار و پس از دادخواست طلاق ابتدا قاضی پرونده با تشکیل جلسه سعی خواهد کرد تا میان زن و مرد سازش برقرار کند و اگر در این کار موفق نبود آنها را مجبور خواهد کرد تا برای حل اختلاف برای خود داور معیّن کنند و داوران نیز با تشکیل حداقل دو جلسه در مدت مقرر از سوی دادگاه باید در جهت رفع اختلاف تلاش کنند.
در صورت به وجود نیامدن صلح و ممکن نبودن آن، بنا به تشخیص قاضی، گواهی عدم امکان سازش صادر خواهد شد و طلاق جاری میشود که آن هم باید طبق شرایط درج شده در قانون مدنی باشد، مثلا جاری شدن صیغهی طلاق و حضور دو شاهد مرد عادل که در مادهی ۱۱۳۴ قانون مدنی آمده است.
گفتنی است که تغییر این قانون به دلیل حمایت از کانون خانواده و ضایع نشدن حق زن و همچنین جلوگیری از تصمیمات کورکورانه و از روی عصبانیت توسط مرد و بروز پشیمانی است.
راههای گرفتن طلاق برای زنان:
طبق تبصرهی الحاقی مادهی ۱۱۳۳ قانون مدنی، که در سال ۸۱ تصویب شده است، زنان نیز میتوانند در صورت وجود شرایط بیان شده در مواد ۱۱۱۹، ۱۱۲۹ و ۱۱۳۰ همین قانون، به دادگاه مراجعه کرده و برای گرفتن طلاق اقدام کنند.
در ادامهی بحث راههای گرفتن طلاق باید گفت که در مادهی ۱۱۱۹ قانون مدنی مقرر شده است که اگر ضمن عقد ازدواج شرط شده باشد که مثلا اگر مرد زن دیگری بگیرد یا در مدت معیّنی غایب شود و… زن از طرف شوهر وکالت دارد که خود را طلاق بدهد؛ البته برای این کار باید شروط درج شده نباید با اصل ماهیّت عقد ازدواج مغایر باشند، همچنین زن باید ابتدا تحقق پیدا کردنِ این شروط را در دادگاه اثبات کند و سپس از محکمه حکم جدایی بگیرد، پس اولین راه برای گرفتن طلاق از طرف زن، داشتن وکالت است.
دومین راه، در مادهی ۱۱۲۹ قانون مدنی بیان شده است که طبق آن اگر شوهر از دادن نفقه به زن خودداری کند و امکان این نباشد که قانون او را مجبور به پرداخت کند یا اصلا شوهر توانایی پرداخت نفقه به زن را نداشته باشد، زن میتواند تقاضای طلاق بدهد و دادگاه مرد را به این کار مجبور خواهد کرد.
سومین راه از راههای گرفتن طلاق از طرف زن، در مادهی ۱۱۳۰ همان قانون بیان شده است؛ طبق این قانون، اگر ادامه پیدا کردن زندگی زناشویی باعث عُسر و حَرَج زن شود، او میتواند با مراجعه به دادگاه تقاضای طلاق بدهد، اگر این شرایط در دادگاه ثابت شود، قاضی مرد را مجبور به طلاق خواهد کرد و اگر این کار ممکن نباشد، زن با اجازهی محکمه طلاق داده میشود.
عُسر و حَرَج چیست؟
طبق تبصرهی همین ماده باید گفت که عسر و حرج یعنی اینکه شرایطی در زندگی به وجود بیاید که ادامهی آن برای زن با سختی همراه بوده و تحمل آن دشوار باشد و نمونههای آن نیز در قانون بیان شده است:
- اگر مرد زندگی مشترک را در طول یک سال، به مدت شش ماه پشت سر هم و یا نُه ماه به صورت جسته و گریخته، ترک کند و برای این کار دلیل موجهی نداشته باشد.
- اگر مرد اعتیاد به مواد مخدر یا مشروبات الکلی داشته باشد و به اساس زندگی مشترک صدمه وارد کند و از ترک آن خودداری کند یا ممکن نباشد که او را به ترک کردن در زمانی که پزشک معیّن میکند، مجبور کنند؛ در چنین حالتی حتی اگر مرد قولِ ترک بدهد و عمل نکند یا دوباره پس از ترک کردن، شروع به مصرف کند، زن میتواند تقاضای طلاق بدهد.
- در شرایطی که مرد با حکم قطعی دادگاه به پنج سال حبس یا بیشتر محکوم شود.
- اگر مرد زن را کتک بزند یا هر رفتار زشت دیگری داشته باشد که طبق عرف برای زن قابل تحمل نباشد.
- در حالتی که مرد به بیماریهای صعبالعلاج روانی یا ساری و یا هر بیماری بدون درمان دیگری مبتلا باشد که زندگی زناشویی را با مشکل مواجه کند.
البته باید بدانید که علاوه بر موارد ذکر شده در قانون، اگر شرایطی غیر از این موارد پیش بیاید که ادامهی زندگی برای زن دشوار باشد و در دادگاه ثابت شود، قاضی حکم طلاق را صادر خواهد کرد.
طلاق توافقی
اشاره کردیم که علاوه بر راههای گرفتن طلاق از طرف زن یا مرد، روش سومی به نام طلاق توافقی وجود دارد، البته برای این کار هم زن و شوهر باید به دادگاه مراجعه کنند و حکم عدم سازش بگیرند، یعنی امکان ایجاد صلح بین آنها از طریق مشاوره یا داوری و دادگاه وجود نداشته باشد.
برخلاف باور عموم، برای طلاق تواقفی نیازی نیست که زن حتما مهریه خود را ببخشد؛ بلکه در تمام امور مالی و غیر مالی باید به زبان مشترک برسند. این توافقات باید در حین جلسه دادرسی یا حتی پیش از آن (مراحل طلاق توافقی) به صورت سندی رسمی در دفاتر اسناد به ثبت برسد.
علاوه بر این باید در مورد مسائلی مانند چگونگی حضانت فرزندان، زمان و مکان ملاقات با آنها، نفقه زن، اجرت المثل و پرداخت مهریه، به توافق رسیده باشند.
کلام آخر
تا اینجا با راههای گرفتن طلاق از طرف مرد و زن آشنا شدید امّا باید بدانید که برای اثبات شرایط مختلفی که بر اساس قانون برای گرفتن طلاق لازم است، باید با مواد قانونی و حقوق خانواده به خوبی آشنا باشید.