شفقنا_محمدعلی ایزدخواستی ،مدیرعامل سازمان نوسازی و بهسازی شهرداری اصفهان درگفت و گو با شفقنا گفت: در جریان رخدادهای پیشآمده، بناهای تاریخی اصفهان از دو جهت تحت تأثیر قرار گرفتند؛ لرزهها و ارتعاش امواج انفجار که در سطح شهر قابل لمس بود و به همین دلیل بسیاری از آثار تاریخی آسیب جدی دیدند. در کنار این موضوع، برخی بناها نیز به دلیل همجواری مستقیم با نقاط انفجار خسارت بیشتری را تجربه کردند.
ایزدخواستی درباره اقدامات حفاظتی اظهار کرد: در بخشهایی از بناهای تاریخی که در اختیار شهرداری اصفهان قرار دارد، پیش از جنگ رمضان هشدار لازم مطرح شد و اشیای ارزشمند جمعآوری و به گنجینه امن منتقل شد؛ به این ترتیب آسیبی در این حوزه وارد نشد.
وی بیان کرد : در مجموع، لرزهها و ارتعاش امواج انفجار، باعث شد تقریباً هیچ بنای تاریخی در اصفهان از اثر این لرزشها مصون نماند. از میان بناهای آسیبدیده به شکل مستقیمتر، مجموعه دولتخانه صفوی به دلیل قرار داشتن در معرض انفجارهای ساختمان استانداری اصفهان و اصابت ترکشها، بیشترین آسیب را دریافت کرد. همچنین عمارت چهلستون، تالار اشرف، رکیبخانه، موزه هنرهای معاصرو تالار تیموری به ترتیب در شمار بناهای پرتکرارِ آسیبدیده قرار گرفتند.
در دسته دوم نیز بناهایی که در نزدیکی مجموعه پرواز و مجموعههای نظامی جنوب شهر قرار داشتند، آسیب هایی دیدند؛ از جمله اینکه بناهای تاریخی مجموعه تخت فولاد در معرض آسیب قرار داشتند.
ایزدخواستی عنوان کرد:اقداماتی برای جلوگیری از گسترش خسارت صورت گرفت ازجمله رسیدگی به آثار آسیبدیده در چند مرحله انجام شد. در نخستین گام، حفاظت و مرمتهای اضطراری برای بناهایی که در معرض آسیب اصلی بودند، به سرعت انجام شد؛ برخی اقدامات توسط سازمان نوسازی و بهسازی شهرداری اصفهان انجام گرفت و بخش دیگری توسط میراث فرهنگی. برای بناهایی که در سازه یا تزئینات دچار خسارت شده بودند نیز حفاظت و مرمت اولیه برای ایجاد پایداری انجام شد.
مدیر عامل سازمان نوسازی و بهسازی شهرداری اصفهان گفت :پس از آن، اقدامات حمایتی و اطلاعرسانی نیز شکل گرفت تا جهانیان در جریان تخریب میراث بشری قرار گیرند؛ از جمله حلقههای انسانی و انتشار اخبار در سطح گسترده. در مرحله بعد، مستندسازی قانونی برای پیگیریهای بینالمللی انجام شد؛ از جمله سفر دبیر کل کمیسیون ملی یونسکو و بازدید از آسیبهای موجود بر بناهای تاریخی اصفهان. همچنین گزارشها و مستندنگاریهایی توسط سازمان نوسازی و بهسازی شهرداری و میراث فرهنگی تهیه و منجر به تشکیل پروندههایی شد که برای پیگیریهای حقوقی و بینالمللی در اختیار وزارت میراث فرهنگی و کمیسیون ملی یونسکو قرار گرفت.
وی عنوان کرد: در حال حاضر نیز «ورود به عملیات مرمت» به عنوان اقدام نهایی دنبال میشود و مرمت اصلی و ساختاریافته برای بناهایی که اهمیت بیشتری دارند یا خسارت بیشتری دیدهاند در دست اجرا است. برخی بناها نیز به وضعیت پایداری بسیار خوبی رسیدهاند و برنامههایی برای تکمیل مرمت آنها در هفتههای آینده مطرح شده است.
وی در مورد جزئیاتی مانند متولی مرمت، زمان اجرا و تعیین هزینه خسارت تصریح کرد: مسئولیت قانونی مرمت بناهای تاریخی بر عهده سازمان میراث فرهنگی است؛ اما بناهای عمومی متعلق به شهرداری—مانند گذرگاههای تاریخی—تحت مسئولیت سازمان نوسازی و بهسازی شهرداری قرار میگیرند. همچنین بناهای تحت مالکیت بخش خصوصی نیز باید با نظارت کارشناسان میراث فرهنگی و توسط پیمانکاران خصوصی مرمت شوند.
همچنین ایزدخواستی درباه تعیین مدت زمان بازسازی گفت :زمان بازسازی نیز به یک عدد ثابت محدود نمیشود و بسته به حساسیت بنا، نوع آسیب و میزان خسارت تعیین خواهد شد. در مواردی که تزئینات سنگین و آسیبهای گسترده وجود دارد یا خسارتها سازهای است، ابتدا اقدامات زیرساختی انجام میشود و سپس مرمت تزئینات وارد مرحله اجرا میگردد.
وی در مورد برآورد هزینه خسارات بیان کرد: مرجع تعیین مبلغ خسارات ،اداره کل میراث فرهنگی اعلام شده است و هزینه هایی هم این اداره برآورد کرده است.
