شفقنا اقتصادی _ محققان دانشگاه ایالتی تگزاس با استفاده از ویرایش ژن، مسیری جدید برای محافظت از نورونهای دوپامین در برابر بیماری پارکینسون کشف کردند؛ یافتهای که نشان میدهد این مکانیسم دفاعی تنها در جنس مؤنث فعال است و میتواند کلید توسعه درمانهای تغییردهنده روند بیماری در آینده باشد
به گزارش شفقنا اقتصادی به نقل از ایتنا پژوهشی توسط محققان دانشگاه ایالتی تگزاس (Texas A&M) انجام و در ژورنال «نوروساینس» (Journal of Neuroscience) منتشر شده است که بر کند کردن روند پیشرفت بیماری پارکینسون با حفظ نورونهای تولیدکننده دوپامین متمرکز است، نه صرفاً مدیریت علائم.
این تحقیق بر روی گیرندههای مغزی متمرکز بود که بهطور طبیعی به استیلکولین، مادهای شیمیایی مرتبط با حرکت، پاسخ میدهند. نیکوتین نیز میداند که همین سیستم گیرنده را تسخیر میکند. به جای استفاده از نیکوتین اعتیادآور، دانشمندان با استفاده از ویرایش ژن، تعداد این گیرندههای حساس به نیکوتین را روی نورونها افزایش دادند و بهطور مؤثری سیستم دفاعی طبیعی مغز را تقویت کردند. این تقویتسازی به نورونهای دوپامین کمک کرد تا در شرایطی که معمولاً منجر به تخریب آنها میشود زنده بمانند.
تفاوت جنسیتی چشمگیر
جالبترین یافته این پژوهش آن بود که این اثر محافظتی تنها در مدلهای جنسیت مؤنث رخ داد. مدلهای زن بهطور مداوم نورونهای دوپامین حفظشده، کاهش سیگنالهای مرگ سلولی و بافت مغزی اطراف سالمتری را نشان دادند. مدلهای مذکر همان پاسخ محافظتی را از خود نشان ندادند. دکتر راهول سیرینیواسان (Rahul Srinivasan)، پژوهشگر ارشد، بیان کرد: «این تفاوت جزئی نبود. مسیر محافظتی بهوضوح در جنس مؤنث فعال بود و در جنس مذکر غایب بود.»
پیامدها برای درمان
این مطالعه تأکید میکند که تفاوتهای جنسیتی در نحوه عملکرد بیماری پارکینسون و طراحی درمانهای آینده بنیادین هستند. با کمک به مغز برای دفاع از نورونهای آسیبپذیر به جای جبران از دست دادن آنها، این پژوهش در را برای توسعه درمانهای واقعی تغییردهنده بیماری باز میکند. دکتر سیرینیواسان گفت: «هر سال اضافی که این نورونها عملکردی باقی میمانند، اهمیت دارد. اگر بتوانیم مسیرهای محافظتی مغز را در مراحل اولیه تقویت کنیم، ممکن است بتوانیم پیشرفت پارکینسون را بهطور معناداری کند کنیم.»
یافتههای این پژوهش در تاریخ ۲۸ آوریل ۲۰۲۶ منتشر شد.