رپرتاژ آگهی – با توجه به اینکه فعالیتهای اجتماعی در زمینه ساماندهی کودکان کار یا مراکز توانبخشی و نگهداری از اشخاص سالمند یا مشکلات جسمی به صراحت در قانون معاف از مالیاتاند، اما شاهد این هستیم که موسسات خیریه یا غیر انتفاعی هم مشمول مالیات و علیالخصوص جریمههای سنگین مالیاتی میشوند که لازم است با اینکه بودجه کمی دارند، مشاوره مالیاتی یا حقوقی بگیرند. ما در این مقاله سعی داریم عارضهی چنین فعالیتهای را که عامالمنفعه و خیریه قلمداد میشوند، بررسی کنیم؛ اینکه قانون گذار بر چه اساسی اقدام به جریمههای سنگین مالیاتی برای این اشخاص یا موسسات یا شرکتها میکند و نحوه استفاده از معافیت مالیاتی موسسات خیریه چگونه است؟
شرایط استفاده از معافیت مالیاتی موسسات خیریه
به منظور استفاده از معافیت موسسات خیریه، چنانچه در روزنامه رسمی واژه «غیر انتفاعی» بودن در اساسنامه شرکت ثبت نشده است، ابتدا اقدام به تغییر روزنامه رسمی کنید تا در پرونده شما این مهم قید گردد. دیگر موردی که باعث لغو این معافیت میگردد، معامله با وابستگان درجه اول و دوم و هیأت امنا و مدیران مجموعه است. مدیران به هیچ وجه حق برداشت از محل کمکها یا هدایای دریافتی را ندارند. به این نکته مهم توجه داشته باشید، سازمان امور مالیاتی مرجع نظارت بر تمام واحدهای غیرانتفاعی است و در جایگاه قاضی بررسی میکند و نظر میدهد و از نظر قوانین جمهوری اسلامی نظر قاضی بالاترین مرجع تصمیم گیری است. از دیگر عواملی که باید به آن توجه داشته باشید، این است که ورود کلیه وجوه دریافتی به بانک موسسه و انجام تمام هزینههای جاری نیز از همین محل باشد؛ به عبارتی مهمترین دلیل محرومیت موسسات خیریه از معافیت های مالیاتی عدم انجام صحیح تکالیف قانونی است که در این مقاله به بررسی آنها میپردازیم. اما توصیه میکنیم برای استفاده از معافیت های مالیاتی با مشاور مالیاتی در ارتباط باشید که ما دریافت کارشناس یا یک مشاور مالیاتی خبره از موسسه دادیس dadis.ir را به شما پیشنهاد میکنیم.
تکالیف مالیاتی موسسات خیریه
یکی از شرایط دریافت مجوز فعالیت خیریه ها از بهزیستی یا دیگر نهادهای مربوطه، ایجاد شخصیت حقوقی است؛ از این رو در اینجا به انجام تکالیف شخصیت حقوقی مطابق با شرایط بهرهمندی از معافیت مالیاتی طبق ضوابط قانونگذار اشاره میکنیم. در این خصوص، موسسات خیریه موظف به دریافت دفاتر قانونی پلمپ، ارائه لیست حقوق به سازمان تامین اجتماعی و ارائه اظهارنامه مالیات حقوق به سازمان امور مالیاتی به صورت ماهیانه، ارائه صورت معاملات فصلی و اظهارنامه معاملات فصلی خیریه، ارائه اسناد و مدارک هزینهای قابل اتکا و ارائه اظهارنامه عملکرد تا پایان تیرماه سال بعد میباشند که به این ترتیب با انجام این تکالیف قانونی، میتوانند امکان استفاده از معافیتهای مالیاتی را داشته باشند.

ارائه لیست مالیات حقوق موسسات خیریه
به منظور ارائه لیست مالیات حقوق موسسات خیریه توجه کنید که باید در پایان هر ماه بر اساس پایه معافیت مالیاتی همان سال، نسبت به محاسبه و کسر مالیات حقوق از پرسنل شاغل اقدام کنید. حال اگر کارفرمای غیراصلی هستید، موظفید ۱۰% از تمام پرداختهای صورت گرفته را به طور علیالحساب کسر و تا پایان ماه بعد به سازمان امور مالیاتی پرداخت کنید. در نظر داشته باشید که پرداختهای شما به خیرینی که به صورت نیمه وقت در محل برای آموزش یا بهیاری یا انجام امور خدماتی و اجرایی حضور دارند، بعنوان پرداخت توسط کارفرمای دوم یا کارفرمای غیراصلی قلمداد میشود (معافیت حقوق سال ۱۴۰۱ بر اساس قانون بودجه مصوب، ماهیانه ۵.۶۰۰.۰۰۰ تومان است که این رقم صرفاً شامل پرسنل ثابت خیریه میباشد).
لازم به ذکر است، لیست مالیات حقوق در موسسات خیریه حتی اگر صفر هم باشد، شما موظف به ارائه آن به سازمان امور مالیاتی هستید و این موضوع مورد اعتراض خیریه های عامالمنفعه در مواجهه با سازمان امور مالیاتی واقع میشود که «ما معاف از مالیاتیم، پس چرا جریمه شدهایم.» این در حالی است که در قانون ذکر شده است معافیت به شرط انجام تکالیف قانونی میباشد.
دفاتر قانونی پلمپ موسسات خیریه
بر اساس قانون تجارت و قانون مالیات های مستقیم، موسسات حقوقی تحت عنوان موسسات خیریه یا عامالمنفعه موظفاند قبل از شروع سال مالی جدید نسبت به اخذ دفاتر قانونی پلمپ، از جمله دفاتر پلمپ کل و روزنامه اقدام کنند. چرا که موسسه از ابتدای سال مالی موظف به درج وقایع روزانه در دفتر روزنامه هستند و حداکثر تا پانزدهم ماه بعد به دفتر کل منتقل میشوند. البته سازمان امور مالیاتی در این راستا نیز تمهیداتی برای مؤدیان در نظر گرفته است که میتوانند با ارائه نامه یا درخواستی به سازمان امور مالیاتی (قبل از شروع سال مالی جدید)، نرمافزار مورد استفاده را معرفی کنند و به این صورت خلاصه عملیات داده شده به ماشینهای الکترونیکی را به صورت ماهیانه در پایان هر ماه در دفتر روزنامه ثبت و حداکثر تا پانزدهم ماه بعد به دفتر کل منتقل کنند. به این ترتیب، اطلاعات مالی ثبت شده در نرمافزار بههمراه دفاتر روزنامه و کل به منظور تطابق و بررسی به خدمت مسئول رسیدگیکننده ارائه میشود. البته به صورت استثنا، موسسات خیریهای که تا قبل از شروع سال مالی به هر دلیلی دفاتر قانونی دریافت نکرده باشند، به شرطی که تا قبل از اخذ دفاتر قانونی هیچ گونه فعالیت پولی و مالی نداشته باشند، میتوانند دفاتر قانونی را در سال جاری اخذ کنند.
هزینه های قابل قبول موسسات خیریه
موسسات خیریه و عامالمنفعه نیز موظف به ارائه اسناد هزینهای هستند. اما مهمترین موضوعی که در خصوص ارائه یا گزارشگری هزینه ها باید رعایت شود، شکل ارائه و محتوای هزینه صورت گرفته در موسسات خیریه است؛ به این معنی که از نظر قانونگذار، ارائه هزینه ها باید منطبق بر هزینه های قابل قبول ماده ۱۴۸ قانون مالیات های مستقیم و مربوط به همان موسسه خیریه باشد. از دیگر شرایط قبول هزینه در موسسات خیریه مطابق نص صریح قانون، پرداخت مبالغ بالای ۵ میلیون تومان است که این هزینه ها باید از حساب بانکی پرداخت گردند. البته در قانون ذکر نشده است کارت بانکی خود موسسه یا کارت بانکی هیات امنا یا دیگر حسابهای بانکی نیز قابل قبول است یا نه، اما طبق روال رسیدگیها با این موضوع مواجه شدهایم که صرفاً حساب ثبت شده موسسه خیریه در پرونده مالیاتی مورد قبول است. بررسی سرفصل هزینه های قابل قبول موسسات خیریه عموماً شامل هزینه تعمیر و نگهداری ساختمان، هزینه اجاره، حقوق، بیمه، سنوات خدمتی، آبدارخانه و پذیرایی، درمان، استهلاک و هزینه آب و برق و گاز و تلفن میباشد، اما توجه داشته باشید که هزینه های متفرقه یا سایر هزینه ها از جمله مواردیاند که در موسسات خیریه از نظر مسئول رسیدگیکننده یا ممیز مالیاتی جزء هزینه های غیر قبول مالیاتی است.
مالیات اجاره موسسات خیریه و غیر انتفاعی
طبق قانون، موسسات خیریه و غیر انتفاعی با توجه به شخصیت حقوقی و بر اساس بند ۹ ماده ۵۳ قانون مالیات های مستقیم موظفاند مالیات موجر را بر اساس ۷۵% اجاره پرداختی محاسبه کنند و مبلغ به دست آمده را هر ماه تا پایان ماه بعد طی فیشی به نمایندگی و به نام موجر مالیات اجاره موسسه خیریه پرداخت کنند. البته ممکن است مالک یا موجر اعتراض کند که تنها درآمد وی از بابت مالیات اجاره محلی است که به خیریه برای انجام امور عامالمنفعه اختصاص داده شده است؛ در این صورت میتوانید به ایشان اعلام کنید میتوانند تا پایان تیر ماه سال بعد اظهارنامه اجاره املاک خود را به سازمان امور مالیاتی تقدیم کنند و اگر از جای دیگری حقوق دریافت نمیکنند، میتوانند تا سقف معافیت معیشتی را تا پایان اسفند سال ارائه اظهارنامه از سازمان امور مالیاتی دریافت کنند.

ارسال اظهارنامه عملکرد موسسات خیریه
موسسات خیریه موظف به ارسال اظهارنامه عملکرد تا ۴ ماه بعد از پایان سال یا دوره مالی هستند. البته این مدت در بازه زمانی همهگیری بیماری کرونا به تعویق افتاد و در برخی موارد به ماههای مرداد و شهریور موکول شد. اما طبق قانون، موسسات خیریه تا پایان تیر ماه سال بعد را برای ارسال اظهارنامه عملکرد موسسه آموزشی مد نظر قرار بدهند و برای تکمیل اظهارنامه به بخش اطلاعات اختصاصی توجه ویژه داشته باشند که حتماً این موارد را تکمیل نمایند: در ردیف یک با تعیین «بلی» شماره مجوز موسسه خیریه از طرف بهزیستی یا سایر نهادهای ذیربط در جدول شماره ۳؛ در ردیف ۲ با انتخاب «بلی» شماره دفاتر قانونی پلمپ در جدول شماره ۴؛ در بند ۵ با انتخاب «بلی» اطلاعات ملک استیجاری در جدول شماره ۶ و در بند ۸ با انتخاب «بلی» در جدول شماره ۱۸ اطلاعات معاف یا نرخ صفر را وارد کنند و سپس به تکمیل اطلاعات درآمدی (که درآمد موسسات خیریه کمکهای مردمی میباشد) و ترازنامهای بپردازند و با تأیید نهایی حتماً شماره پیگیری به انضمام PDF اظهارنامه ارسال اظهارنامه را دریافت کنند. با رعایت این موارد، موسسات خیریه امکان برخورداری از معافیت یا هرگونه نرخ صفری که برای بهرهمندی از آن مجوز از نهادهای ذیربط را دریافت نمودهاند، دارند.
توصیه ما به شما این است که به ارجعیت قوانین مؤخر نسبت به قوانینی که در این مقاله به تشریح آنها پرداختیم، توجه داشته باشید. در این خصوص توصیه میکنیم با مراجعه به وب سایت موسسه مالیاتی دادیس یا شماره همراه ۰۹۱۲۱۹۶۶۲۹۱ در تماس باشید و از اطلاعات کارشناسان در این زمینه بهرهمند شوید.