رپرتاژ آگهی- روابط ایران و عمان طی دهههای اخیر همواره بر پایه اعتماد متقابل، احترام متقابل و پیوندهای تاریخی شکل گرفته است. این روابط که در گذشته بیشتر بر جنبههای سیاسی و امنیتی متمرکز بود، اکنون با توجه به شرایط منطقهای و نیاز به توسعه پایدار، به عرصه اقتصادی و تجاری نیز گسترش یافته است. دو کشور با برخورداری از موقعیت ژئوپلیتیک ویژه در خلیج فارس، میتوانند نقش مهمی در ایجاد توازن اقتصادی در منطقه ایفا کنند.
جایگاه ویژه کشور عمان در معادلات اقتصادی
کشور عمان به دلیل قرار گرفتن در کنار تنگه هرمز و دسترسی به آبهای آزاد، اهمیت راهبردی ویژهای دارد. این موقعیت موجب شده مسقط به یکی از حلقههای اصلی اتصال میان شرق و غرب تبدیل شود. از این منظر، توسعه همکاریهای اقتصادی با عمان برای ایران صرفاً محدود به بازار داخلی این کشور نیست، بلکه امکان دسترسی به بازارهای گستردهتر آفریقا، جنوب آسیا و شبهقاره هند را نیز فراهم میکند.
عمان همچنین طی سالهای اخیر تلاش کرده است با اصلاحات اقتصادی و سرمایهگذاری در بخش زیرساختهای بندری و لجستیک، زمینه جذب سرمایهگذاران خارجی را فراهم آورد. این سیاستها فرصتهای تازهای برای شرکتهای ایرانی و کاریابی در عمان ایجاد کرده است تا بتوانند از ظرفیتهای موجود بهرهبرداری کنند.
رشد تجارت و مبادلات دوجانبه
طبق گزارشهای رسمی، مبادلات تجاری ایران و عمان طی یک دهه اخیر رشد چشمگیری داشته است. حجم تجارت دو کشور که در سال ۲۰۱۳ حدود ۲۲۱ میلیون دلار برآورد میشد، در سال ۲۰۲۲ به حدود دو میلیارد دلار رسید. این رشد نشاندهنده ظرفیتهای بالفعل و بالقوهای است که میتواند با برنامهریزی و تعامل بیشتر، به سطح بالاتری ارتقا یابد.
در همین چارچوب، صادرات غیرنفتی ایران به عمان نیز روند صعودی داشته و کالاهای متنوعی از محصولات کشاورزی تا مصالح ساختمانی به این کشور صادر میشود. کارشناسان معتقدند در صورت تقویت همکاریهای لجستیکی و رفع موانع بانکی، تراز تجاری دو کشور میتواند بیش از پیش مثبت باقی بماند. همچنین بررسیهایی که درباره ثبت شرکت در عمان انجام شده نشان میدهد که راهکارهای حقوقی و تجاری موجود میتواند مسیر فعالیتهای تجاری دو کشور را تسهیل کند.
نیروی انسانی و همکاریهای اجتماعی
فراتر از حوزههای کالایی، همکاری در زمینه نیروی انسانی نیز اهمیت یافته است. طی سالهای اخیر برخی از افرد با دریافت ویزای کار عمان و ایران در بخشهای فنی، خدماتی و تخصصی این کشورها مشغول فعالیت و همکاری شدهاند. این روند نه تنها فرصتهای شغلی تازه ایجاد کرده، بلکه زمینه تقویت پیوندهای اجتماعی و فرهنگی میان دو ملت را نیز فراهم آورده است.
نقش زیرساختها در تقویت روابط اقتصادی ایران و عمان
یکی از عوامل کلیدی در توسعه روابط اقتصادی میان ایران و عمان، سرمایهگذاری در زیرساختهاست. عمان طی سالهای اخیر پروژههای بزرگی در حوزه بنادر، فرودگاهها و مناطق آزاد تجاری اجرا کرده که آن را به یکی از قطبهای نوظهور لجستیکی در خلیج فارس تبدیل کرده است. از سوی دیگر، ایران با دارا بودن بنادر راهبردی در جنوب کشور میتواند مکمل این ظرفیتها باشد و مسیرهای تازهای برای تجارت منطقهای ایجاد کند.
همافزایی زیرساختی دو کشور، بهویژه در بخش حملونقل دریایی و ترانزیت کالا، میتواند حجم مبادلات را افزایش دهد و زمینه ورود فعالان بخش خصوصی به بازارهای جدید را فراهم کند. علاوه بر این، توسعه کریدورهای ریلی و جادهای در ایران و اتصال آنها به بنادر عمان، امکان دسترسی آسانتر به بازارهای آسیای میانه، شبهقاره هند و شرق آفریقا را مهیا خواهد ساخت.
کارشناسان معتقدند سرمایهگذاری مشترک در بخش زیرساختها نه تنها هزینههای تجاری را کاهش میدهد، بلکه اعتماد متقابل میان بخش خصوصی دو کشور را نیز تقویت خواهد کرد. چنین روندی میتواند ایران و عمان را به بازیگران کلیدی در زنجیره تأمین منطقهای و جهانی تبدیل نماید.
افقهای تازه در روابط اقتصادی
با توجه به افزایش همکاریها و رشد مبادلات، آینده روابط اقتصادی ایران و عمان چشمانداز روشنی دارد. گسترش پروژههای مشترک، سرمایهگذاری در صنایع زیرساختی و استفاده از ظرفیتهای لجستیکی دو کشور، زمینه را برای حضور پررنگتر در عرصه منطقهای و بینالمللی فراهم خواهد کرد. همچنین تقویت همکاریهای بخش خصوصی و ایجاد تسهیلات بیشتر برای بازرگانان میتواند پیشران اصلی این روند باشد.
نتیجهگیری
روابط ایران و عمان وارد مرحلهای تازه شده است؛ مرحلهای که در آن همکاریهای اقتصادی میتواند محور اصلی تعاملات دو کشور باشد. رشد حجم مبادلات، فرصتهای سرمایهگذاری مشترک و حضور فعال بخش خصوصی نشان میدهد که دو طرف در مسیر ایجاد شراکتهای پایدار گام برمیدارند. اگرچه برخی موانع ساختاری در منطقه همچنان وجود دارد، اما چشمانداز همکاریهای اقتصادی ایران و عمان روشن و امیدبخش است.
